استخراج زیرزمینی معادن و انتظارات آینده

استخراج زیرزمینی معادن و انتظارات آینده

نویسنده:

مهندس بهرام فرزاد

از زمان مصر باستان شواهد مکتوبی وجود دارد که استخراج‌های زیر‌زمینی از معادن منطقه انجام می‌شده و صعوبت کار و از آن مهمتر حفظ محیط‌زیست نیز مورد توجه معدنکاران بوده است.

در سال2018بررسی‌های انجام شده بر روی معادن نشان داده که تعداد معادن روباز جهان در رده بیشترین‌ها می‌باشد ولی شاخص‌ها و پیش‌بینی‌ها موید این می‌باشد که دیر یا زود ذخایر قابل برداشت این نوع از معادن بصورت روباز به انتها رسیده و با توجه به نیاز روز افزون به مواد معدنی الزاماً می‌بایستی این ذخایر به صورت زیر‌زمینی استخراج شوند. با توجه به شرایط متفاوت و سخت در معادن زیر زمینی و عدم تمایل نیرو‌های انسانی به کارکردن در محیط‌های بسته و خطرناک، چالش‌های استخراج بسیار گسترده‌شده و اکثر کارشناسان بر این عقیده هستند که می‌بایستی معادن زیر‌زمینی با پیشرفته‌ترین ماشین‌آلات کنترل از راه دور چه برای آماده‌سازی،  نصب استحکامات، سیستم‌های انفجاری ، بارگیری و حمل به خارج از معدن تجهیز شده که با حداقل استفاده از نیروی انسانی درشرایط زیرزمینی بیشترین راندمان را بتوانند داشته باشند. پیشرفت ساخت ماشین‌آلات معدنی زیر‌زمینی همچنین  رباط‌ها قابل توجه بوده و همواره در حال توسعه می‌باشند. شروع به کار این سیستم‌ها بصورت آزمایشی از طرف طراحان و مهندسین از مدت‌ها قبل انجام می‌شده و بصورت آزمایشی در بعضی از معادن به کار گرفته شده‌است ولی قبول کردن این سیستم‌ها از طرف بهره برداران معدنی در ابتدا مشکلات زیادی را داشته است. کارکرد نخستین ماشین آلات معدنی زیر زمینی پیشرفته در سال 1970 بوده ولی به دلایلی کار کرد آنها مورد تایید قرار نگرفت و کمی بد‌نام شدند و عده‌ای به آینده آنها محتاطانه نگاه می‌کردند و عده‌ای هم بر روی پیشرفت آن‌ها و استفاده گسترده در معادن شرط‌بندی می‌نمودند که این تکنولوژی‌ها نمی‌توانند آنقدر قوی و کار ساز بوده که بتوانند جای نیروی انسانی را در معادن زیر‌زمینی بگیرند. چند سال بعد با توجه به آینده‌نگری، دانشگاه تکنولوژی کوئینزلند استرالیا بودجه کلانی را برای تحقیق و توسعه این رشته اختصاص داد و ساخت ماشین‌آلات معدنی کنترل از راه دور را در دستور کار قرار داد و آن را تقویت نموده و مرتباً این ماشین‌آلات را در معادن مختلف آزمایش می‌کرده‌اند. این تیم دانشگاهی  نتایج کار خود را در سال 2017 در کنفرانسی بنام اتوماسیون و روباتیک در استرالیا ارائه نمودند. یکی  از تکنولوژی‌های هوشمند معدنی  دریل هوشمند معدنی سیمبا 7   اطلس  کوپکو میباشد که سنسور‌های پیچیده ای داشته و به سرعت سنگ را از باطله تشخیص داده و بر روی ماده معدنی به کار می‌افتد و سیستم جدید دیگر  سیستم زیر زمینی داوی تونیک است که یک سیستم پیشرفته عملیات معدنی زیر زمینی می‌باشد که با بالا بودن ایمنی و ویژگی‌های فنی بالا که مورد قبول معدنکاران نیز قرار گرفته ، نسل جدیدسیستم انفجارات زیر‌زمینی می‌باشد که با بهره‌گیری از این سیستم اپراتور می‌تواند یک تخریب ایده‌آل را انجام داده و در راندمان معدن بسیار موثر  و لرزه‌های ایجاد شده در سطوح تحتانی در حد‌اقل می‌باشند. تغییرات و تحولات درماشین های استخراج‌ زیر‌زمینی  و بکار گیری رباط هابه سرعت در حال پیشرفت بوده و  این یک نیاز مهم برای آینده معدنکاری و حفظ محیط‌زیست می‌باشد. برای ساختن  یک آینده بهتر معدنی  دنیا نیاز دارد که یک راه مولد و مسئولانه برای استخراج مواد معدنی عمیق و زیر سطحی  تعقیب شود و در نگاه دراز مدت آن دسته از معدنکارانی که بتوانند روش‌ها را تغییر داده و خود را با شرایط جدید وفق بدهند ، آینده معدنی دنیا از آن آنها خواهد بود.